Περί του Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης "Πέργαμος"

Η σελίδα αυτή περιέχει γενικές πληροφορίες για την ανάπτυξη της Περγάμου και των συλλογών της. Για πιο τεχνικά θέματα, συμβουλευθείτε τη σελίδα των συχνών ερωτήσεων.

Γενικά
Ανάπτυξη Περγάμου
Ανάπτυξη Συλλογών
Δημοσιεύσεις

Γενικά

Η "Πέργαμος" είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Ψηφιακής Βιβλιοθήκης για την ομοιόμορφη διαχείριση, τεκμηρίωση, διατήρηση και ανάδειξη ετερογενών ψηφιακών συλλογών. Εντάσσεται σε μια ενιαία στρατηγική ψηφιακής βιβλιοθήκης, που υλοποιείται από το Υπολογιστικό Κέντρο Βιβλιοθηκών (YKB) στο πλαίσιο του έργου "Εμπλουτισμός και Αναβάθμιση της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών" του Β' ΕΠΕΑΕΚ (Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Μιχάλης Δερμιτζάκης). Το έργο προβλέπει την ανάπτυξη δέκα (10) ψηφιακών συλλογών προερχόμενων από βιβλιοθήκες, αρχεία ή μουσεία του Πανεπιστημίου Αθηνών έως το τέλος του 2008.

Το ΥΚΒ, μέσω της ανάπτυξης της Περγάμου, υλοποιεί τη βασική στρατηγική του επιλογή: συγκέντρωση των συλλογών σε ένα ενιαίο σύστημα ψηφιακής βιβλιοθήκης και παρουσίασή τους στο διαδίκτυο με ομοιόμορφο αλλά ευέλικτο και προσαρμόσιμο τρόπο. Η επιλογή αυτή διαφυλάσσει την αποτελεσματική διαχείρισή των συλλογών και την ανάδειξή τους ως συστατικά μέρη μίας κεντρικής ψηφιακής βιβλιοθήκης, προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικές εγγυήσεις για την μακροχρόνια βιωσιμότητά τους.

Η πολιτική αυτή ακολουθήθηκε επιτυχώς και στην υλοποίηση των έργων "Ψηφιακή Συλλογή του Ιστορικού Αρχείου του ΕΚΠΑ" και "Ψηφιακή Συλλογή Μουσικής Βιβλιοθήκης Ψάχου" του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας", Μέτρο 1.3: "Τεκμηρίωση, Αξιοποίηση και Ανάδειξη του Ελληνικού Πολιτισμού", Πρόσκληση 65 (Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Μιχάλης Δερμιτζάκης). Η ψηφιακή συλλογή του Ιστορικού Αρχείου είναι η πρώτη συλλογή που δημοσιεύθηκε στην Πέργαμο (Δεκέμβριος 2006).

Ανάπτυξη Περγάμου

Το Σύστημα Ψηφιακής Βιβλιοθήκης της Περγάμου (υλικό και υποσυστήματα λογισμικού) φιλοξενείται στις εγκαταστάσεις του ΥΚΒ. Η διαχείριση του συστήματος και των συλλογών του (σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής τους) γίνεται από την ομάδα του ΥΚΒ.

Σε ότι αφορά στο τεχνικό μέρος, ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η υλοποίηση της Περγάμου έγινε από τον Κώστα Σαΐδη και τον Γιώργο Πυρουνάκη. Συμβολή στην υλοποίηση της Περγάμου είχε και ο Βασίλης Καρακόιδας (εξωτερικός συνεργάτης), ενώ το λογότυπο της Περγάμου δημιουργήθηκε από τον Δημήτρη Αντωνίου.

Η δράση της ανάπτυξης ψηφιακών συλλογών υλοποιείται από το σύνολο της ομάδας υπό την εποπτεία του Κώστα Βίγλα. Σε θέματα μεταδεδομένων συμβάλλει η Ειρήνη Λουρδή, ενώ η Παναγιώτα Μπουρογιάννη συμβάλλει σε θέματα οικονομικής διαχείρισης.

Ανάπτυξη Συλλογών
  • Συλλογή Ιστορικού Αρχείου ΕΚΠΑ

    Η πολυποίκιλη αρχειακή συλλογή του ΙΑΕΚΠΑ ξεπερνάει τις 2.000.000 σελίδες και καλύπτει σχεδόν το σύνολο της ελληνικής ακαδημαϊκής ιστορίας: από το 1837 που ιδρύεται το πρώτο πανεπιστήμιο της χώρας, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, έως το 1980 περίπου. Στο πλαίσιο του έργου "Ψηφιακή Συλλογή του Ιστορικού Αρχείου του ΕΚΠΑ" της ΚτΠ έχει ψηφιοποιηθεί και περιγραφεί με τη μέθοδο της λημματογράφησης ένα μεγάλο μέρος της αρχειακής συλλογής του ΙΑΕΚΠΑ.

    Η ψηφιοποίηση του υλικού, ο έλεγχος και η αποθήκευση του ψηφιοποιημένου υλικού, η θεματική επεξεργασία, ο χαρακτηρισμός του υλικού και η οργάνωση και η τεκμηρίωση της πληροφορίας με τη μέθοδο της λημματογράφησης, καθώς και η εισαγωγή όλων αυτών των υλικών και των πληροφοριών στην Πέργαμο, πραγματοποιήθηκαν από την ακόλουθη ομάδα ειδικευμένων ανθρώπων:

    Υπεύθυνη ΙΑΕΚΠΑ για το έργο: Δρ. Άντα Διάλλα

    Ομάδα Ψηφιοποίησης
    Υπεύθυνος ομάδας: Σάββας Κιναμπάς
    Συντονίστρια ομάδας για την αποθήκευση του ψηφιοποιημένου υλικού στην Πέργαμο: Μαρία Γαβριηλίδου
    Δέσποινα Γεωργανοπούλου
    Ευγενία-Ελένη Πάλλα
    Μαρίνα Πέντε

    Ομάδα Λημμάτων
    Συντονίστρια ομάδας: Δέσποινα Βαλατσού
    Σοφία Βασιλειάδου
    Δανάη Βεντουράκη
    Ειρήνη Μεργούπη-Σαβαΐδου
    Φαίδρα Παπανελοπούλου

  • Λαογραφικό Αρχείο και Μουσειακή Συλλογή του Πανεπιστημίου Αθηνών

    Το Λαογραφικό Αρχείο και η Μουσειακή Συλλογή του Σπουδαστηρίου Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών περιλαμβάνουν: α) πλούσιο πρωτογενές λαογραφικό υλικό, προϊόν επιτόπιας έρευνας, κατατεθειμένο υπό μορφή χειρογράφων στο εν λόγω Σπουδαστήριο και β) αξιόλογη συλλογή λαογραφικών αντικειμένων (χρηστικών ή μη) της καθημερινής ζωής. Η συγκέντρωση του υλικού αυτού ξεκίνησε από το 1966 με πρωτοβουλία και καθοδήγηση του τότε Καθηγητή της Έδρας της Λαογραφίας Γ. Κ. Σπυριδάκη, ενώ από το 1972 και εξής την ευθύνη της συλλογής είχε η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Λαογραφίας Μαρία Μηλίγκου-Μαρκαντώνη. Η βιβλιοθηκονόμος Ζωή Ζούπα ήταν υπεύθυνη για το συντονισμό των ομάδων εργασίας και την επιμέλεια της τεκμηρίωσης. Η ψηφιακή συλλογή δημοσιεύθηκε το Μάρτιο 2008.

    Η ψηφιοποίηση των χειρογράφων καθώς και των αντικειμένων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της ψηφιακής φωτογράφισης. Η ψηφιοποίηση και η τεκμηρίωση της ψηφιακής συλλογής πραγματοποιήθηκε από την ακόλουθη ομάδα ειδικευμένων ανθρώπων:

    Ομάδα Ψηφιοποίησης
    Δέσποινα Γεωργανοπούλου
    Αθανασία Μεγρέμη
    Ηλίας Βάκης

    Ομάδα Τεκμηρίωσης
    Μαρία Μπομποτά
    Κωνσταντίνος Τσάκος
    Πολυξένη Βαρβοπούλου
    Γιώργος Τούσης
    Ελένη Μαρκώνη
    Ελπινίκη Καλλίκη
    Αριστέα-Ιωάννα Παπαδημητρίου

  • Θεατρική Συλλογή

    Η συλλογή περιλαμβάνει θεατρικά προγράμματα που καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό αλλά και θεματικό πεδίο: εμπορικοί θίασοι και κρατικές σκηνές, έργα πρόζας, μουσικό θέατρο καθώς και παιδικές παραστάσεις. Δημιουργήθηκε κυρίως από δωρεές και προσφορές των καθηγητών του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών αλλά και θεατρόφιλων που παραχώρησαν το αρχείο τους στο Τμήμα. Στην ψηφιοποίηση της συλλογής, που ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2006, δίνεται άμεση προτεραιότητα σε σπάνια ή παλαιά προγράμματα. Την ευθύνη της συλλογής θεατρικών προγραμμάτων έχει η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών Χρυσόθεμις Σταματοπούλου-Βασιλάκου. Η ψηφιακή συλλογή δημοσιεύθηκε το Μάρτιο 2008.

    Η ψηφιοποίηση των θεατρικών προγραμμάτων έγινε με τη χρήση επιτραπέζιου οπτικού σαρωτή. Η ψηφιοποίηση και η τεκμηρίωση της ψηφιακής συλλογής πραγματοποιήθηκε από την ακόλουθη ομάδα ειδικευμένων ανθρώπων:

    Ομάδα Ψηφιοποίησης και Τεκμηρίωσης
    Πέτρος Βραχιώτης
    Παναγιώτα Πραμαντιώτη
    Αργύρης Παλούκας

  • Συλλογή Μουσικής Βιβλιοθήκης Κωνσταντίνου Α. Ψάχου

    Η Συλλογή της Μουσικής Βιβλιοθήκης Κ. Α. Ψάχου συμπεριλαμβάνει μεγάλο αριθμό χειρογράφων, μεταξύ των οποίων το περίφημο Αρχείο Γρηγορίου πρωτοψάλτου, τις πρώτες εκδόσεις μουσικών βιβλίων και μουσικών θεωρητικών καθώς και ένα μεγάλο αριθμό εντύπων γενικού περιεχομένου. Αγοράσθηκε με πρωτοβουλία του Καθηγητού Βυζαντινής Μουσικολογίας κ. Γρηγορίου Στάθη και αποτελεί κτήμα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

    Η ψηφιοποίηση – τεκμηρίωση αφορά στα χειρόγραφα Βυζαντινής Μουσικής της Συλλογής και σε ορισμένο αριθμό εκδεδομένων μουσικών εντύπων. Η Συλλογή υποδιαιρέθηκε σε τέσσερεις υποσυλλογές: α. το Αρχείο του Γρηγορίου πρωτοψάλτου, β. τα Περγαμηνά Σπαράγματα, γ. τη Βιβλιοθήκη Κ. Α. Ψάχου και δ. τα Έντυπα Βιβλία. Οι ψηφιοποιημένοι κώδικες Βυζαντινής Μουσικής χρονολογούνται από τον Θ΄ έως τον ΙΘ΄ αιώνα και συναπαρτίζουν μία συλλογή η οποία δύναται να αντιπροσωπεύσει όλα τα είδη βυζαντινής σημειογραφίας. Σ’ αυτές τις τέσσερεις υποσυλλογές προσετέθη μία πέμπτη εμπεριέχουσα ηχογραφήσεις μουσικού υλικού προερχομένου από τη Συλλογή Κ. Α. Ψάχου. Η ψηφιακή συλλογή δημοσιεύθηκε το Μάρτιο 2008.

    Η ψηφιοποίηση των χειρογράφων και των εντύπων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της ψηφιακής φωτογράφισης. Η ψηφιοποίηση και η τεκμηρίωση της ψηφιακής συλλογής πραγματοποιήθηκε από την ακόλουθη ομάδα ειδικευμένων ανθρώπων:

    Υπεύθυνος ψηφιοποίησης
    Στάθης Μαμαλάκης, φωτογράφος

    Υπεύθυνη τεκμηρίωσης
    Φλώρα Κρητικού, διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας

    Ομάδα Τεκμηρίωσης
    Βασίλης Σαλτερής, υποψήφιος διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας
    Άννα Μεσολωρά, υποψήφια διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας
    Ζαχαρίας Καρούνης, υποψήφιος διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας

Δημοσιεύσεις

Δημοσιεύσεις σε Διεθνή Συνέδρια

Δημοσιεύσεις σε Ελληνικά Συνέδρια

Παρουσιάσεις

Το ψηφιακό περιεχόμενο της Περγάμου προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και υπόκειται στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων. Η πρόσβαση σε αυτό προσφέρεται μόνο για προσωπική, εκπαιδευτική ή ερευνητική χρήση. Απαγορεύεται η συστηματική αποθήκευση ή/και εκτύπωσή τους καθώς και οποιαδήποτε εμπορική χρήση τους.
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
© 2006-2009 Υπολογιστικό Κέντρο Βιβλιοθηκών, ΕΚΠΑ